Skip to article frontmatterSkip to article content
Site not loading correctly?

This may be due to an incorrect BASE_URL configuration. See the MyST Documentation for reference.

Artimatika Matriks

Definisi sebuah matriks(real) adalah array persegi panjang dari bilangan real

A=[a11a12a1na21a22a2nam1am2amn]A = \begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n}\\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ a_{m1} & a_{m2} & \cdots & a_{mn} \end{bmatrix}

Bilangan aija_{ij} yang terletak pada baris ke-ii dan kolom ke-jj dari AA disebut (i,j)(i,j)-entri (atau ijij-entri) dari AA. Sebuah matriks dengan mm baris dan nn kolom dikatakan memiliki ukuran (atau dimensi) m×nm \times n. Matrik biasanya menggunakan huruf kapital awal alfabet (e.g. A,B,C,D,A,B,C,D, etc.) untuk menunjukkan matriks.

Definisi notasi matriks

  • Notasi pembangun matriks

    Notasi [aij]m×n[a_{ij}]_{m \times n} menunjukkan matriks m×nm \times n yang entri ijij-nya (baris ke-ii, kolom ke-jj) adalah aija_{ij}. Ketika tidak ada bahaya kebingungan, notasi ini sering disingkat menjadi [aij][a_{ij}].

  • Notasi entri matriks

    Diberikan sebuah matriks AA, notasi [A]ij[A]_{ij} menunjukkan entri ke-i,ji,j dari AA.

Jadi jika A=[aij]m×nA = [a_{ij}]_{m \times n}, maka [A]ij=aij[A]_{ij} = a_{ij} untuk semua 1im1\le i \le m dan 1in1 \le i \le n.

  • notes

    Notasi untuk menyatakan matriks sering digunakan hanya untuk memberikan nama pada entri-entri dari suatu matriks sembarang. Namun, ini juga dapat digunakan untuk mendeskripsikan matriks yang entri ijij-nya diberikan oleh aturan atau formula tertentu.

    Sebagai contoh, misalkan A=[aij]2×3A = [a_{ij}]_{2 \times 3}, dimana aij=(ij)ja_{ij} = (i-j)j. Ini adalah matriks 2×32 \times 3 yang entri ijij-nya adalah (ij)j(i-j)j. jadi

    A=[(11)1(12)2(13)3(21)1(22)2(23)3]=[026103]A = \begin{bmatrix} (1-1)1 & (1-2)2 & (1-3)3\\ (2-1)1 & (2-2)2 & (2-3)3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & -2 & -6\\ 1 & 0 & -3 \end{bmatrix}

    Dalam contoh ini kita memiliki [A]23=3[A]_{23} = -3 dan [A]ii=0[A]_{ii} = 0 untuk i=1,2i = 1,2.

Definisi kesamaan matriks matrik dengan dimensi m×nm \times n dan m×nm' \times n' tersebut sama jika

  1. m=mm = m' dan n=nn = n'

  2. [A]ij=[B]ij[A]_{ij} = [B]-{ij} untuk semua 1im1 \le i \le m dan 1jn1 \le j \le n.

Dengan kata lain, kita memiliki A=BA = B jika dan hanya jika memiliki bentuk yang sama, dan setiap entri dari AA sama dengan entri yang bersesuian dari BB.

Definisi Matrik persegi, vektor baris, vektor kolom, matriks nol

sebuah matrik 1×n1 \times n

a=[a1  a2    an]a = \left[ a_1 \; a_2 \; \ldots \; a_n \right]

disebut vektor baris. Entri ke-jj dari sebuah vektor baris aa dilambangkan [a]j[a]_j. disebut vektor baris. Entri ke-jj dari sebuah vektor baris aa dilambangkan [a]j[a]_j.

sebuah matrik n×1n \times 1

b=[b1b2bm]b = \begin{bmatrix} b_1\\ b_2\\ \vdots\\ b_m \end{bmatrix}

disebut vektor kolom. Entri ke-ii dari sebuah vektor kolom bb dilambangkan [b]i[b]_i.

m×nm \times n matriks nol, dilambangkan 0m×n0_{m \times n} adalah matriks dengan dimensi tersebut, yang sama semua entrinya adalah nol: yaitu (0m×n)ij=0(0_{m \times n})_{ij} = 0 untuk semua 1im1 \le i \le m dan 1jn1 \le j \le n.

penjumlah, Pengurangan, Perkalian

  • Penjumlahan

A+B=[aij+bij]m×nA + B = [a_{ij} + b_{ij}]_{m \times n} Dengan kata lain A+BA + B adalah matriks m×nm \times n yang memenuhi

[A+B]ij=[A]ij+[B]ij=aijbij[A + B]_{ij} = [A]_{ij} +[B]_{ij} = a_{ij} - b_{ij}

semua 1im1 \le i \le m dan 1jn1 \le j \le n

  • Penjumlahan

AB=[aijbij]m×nA - B = [a_{ij} - b_{ij}]_{m \times n} Dengan kata lain ABA - B adalah matriks m×nm \times n yang memenuhi

[AB]ij=[A]ij[B]ij=aijbij[A - B]_{ij} = [A]_{ij} - [B]_{ij} = a_{ij} - b_{ij}

semua 1im1 \le i \le m dan 1jn1 \le j \le n

  • Perkalian

cA=[caij]cA = [ca_{ij}]

[AB]ij=a1jb1j+a1ib2j++airbrj=l=1ra1lblj[AB]_{ij} = a_{1j}b_{1j} + a_{1i}b_{2j} + \ldots + a_{ir}b_{rj} = \sum^r_{l = 1}a_{1l}b_{lj}

Transpos Matriks

ATA^T dalah matriks yang entri ijij-nya adalah entri jiji-nya dari AA.

  • ATA^T adalah matriks yang baris ke-ii-nya adalah kolom ke-ii dari AA.

  • ATA^T adalah matriks yang baris ke-jj-nya adalah kolom ke-jj dari AA.

$A =

[123456]\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3\\ 4 & 5 & 6\\ \end{bmatrix}

maka, $A^T =

[142536]\begin{bmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \\ 3 & 6 \\ \end{bmatrix}

Sifat-Sifat Transpos

  • (A+B)T=AT+BT(A + B)^T = A^T + B^T

  • (cA)T=cAT(cA)^T = cA^T

  • (AB)T=BTAT(AB)^T = B^T A^T

  • (AT)T=A(A^T)^T = A

Aljabar Matriks

Sifat-sifat Aritmatika Matriks

  • hukum komutatif penjumlahan A+B=B+AA + B = B + A

  • hukum asosiatif penjumlahan A+(B+C)=(A+B)+CA + (B + C) = (A + B) + C

  • hukum asosiatif perkalian A(BC)=(AB)CA(BC) = (AB)C

  • hukun distributif kiri A(B+C)=AB+ACA(B + C) = AB + AC

  • hukun distributif kanan (B+C)A=BA+CA(B + C)A = BA + CA

  • hukum distributif penskalaan a(B+C)=aB+aCa(B + C) = aB + aC

  • hukum distributif penskalaan lainnya (a+b)C=aC+bC(a+b)C = aC + bC

  • hukum asosiatif penskalaan a(bC)=(ab)Ca(bC) = (ab)C

  • hukum komutatif penskalaan a(BC)=(aB)C=B(aC)a(BC) = (aB)C =B(aC)

Identitas Matriks

matriks persegi n×nn \times n $$ I_n =

[100001000001]\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 & \ldots & 0\\ 0 & 1 & 0 & \ldots & 0\\ \vdots\\ 0 & 0 & \ldots & 0 & 1 \end{bmatrix}

$$

  • Identitas penjumlahan

    0m×n+A=A0_{m \times n} + A = A

    sifat matematika dimana suatu bilangan dijumlahkan dengan nol (0)(0) menghasilkan bilangan itu sendiri, nol (0)(0) disebut elemen identitas.

  • Invers penjumlahan A-A.

    A=(1)A=[aij]-A = (-1)A = [-a_{ij}]
  • Identitas perkalian

    InA=AIn=AI_nA = AI_n = A

Determinan

  • notasi submatriks

Misalkan AA adalah matriks n×nn \times n dengan n2n \ge 2 . Diberikan 1i,jn1 \le i,j \le n, submatriks dari AA yang diperoleh dengan menghapus baris ke-ii dan kolom ke-jj dari AA dilambangkan AijA_{ij}.

  • Definisi

Misal A=[aij]n×nA = [a_{ij}]_{n \times n}

jika n=1n = 1 maka A=[a11]A =[a_{11}], maka kita mendefinisikan det A=a11\text{det } A = a_{11}

jika n2n \ge 2 maka kita mendefinisika

det A=j=1n(1)1+ja1j det A1j\text{det } A = \sum^n_{j=1} (-1)^{1+j}a_{1j}\text{ det }A_{1j}

Ex:

matriks 2×22 \times 2 A=[abcd]A = \begin{bmatrix} a & b\\ c & d \end{bmatrix}

det A=(1)1+1a det A11+(1)1+2b det A12=a det [d]b det [c]=adbc \text{det }A = (-1)^{1+1}a \text{ det }A_{11} + (-1)^{1+2}b\text{ det }A_{12} \\ = a\text{ det }[d]- b \text{ det }[c] \\ = ad - bc

matriks 3×33 \times 3 $ A =

[abcdefghi]\begin{bmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{bmatrix}

det A=adetA11bdetA12+cdetA13\text{det }A = a \det A_{11} - b \det A_{12} + c \det A_{13}

=a[efhi]b[dfgi]c[degh] = a \begin{bmatrix} e & f \\ h & i \end{bmatrix} \text{- } b \begin{bmatrix} d & f \\ g & i \end{bmatrix} \text{+ } c \begin{bmatrix} d & e \\ g & h \end{bmatrix}

=a(eifh)b(difg)+c(dheg)= a(ei - fh) - b(di - fg) + c(dh - eg)

Minor

sembarang pasangan 1i,jn1 \le i,j \le n minor ke-ijij dari AA didefinisikan sebagai:

Mij=det AijM_{ij} = \text{det }A_{ij}

Ekspansi Baris/Kolom

  • det A=k=1n(1)i+kaikMik\text{det }A = \sum^n_{k=1} (-1)^{i+k}a_{ik}M_{ik}

disebut ekspansi baris ke-ii dari

  • det A=k=1n(1)k+jakjMkj\text{det }A = \sum^n_{k=1} (-1)^{k+j}a_{kj}M_{kj}

disebut ekspansi baris ke-jj dari

Adjoin Matriks Matriks adjoin dari AA, dilambangkan textadAtext{ad }A, adalah matriks n×nn \times n yang entri ke-ijij-nya didefinisikan sebagai berikut:

(adj A)ij=(1)i+jMji(\text{adj }A)_{ij} = (-1)^{i+j}M_{ji}

Invers Matriks

  • Singular: Detereminan = 0, matriks persegi yang tidak memiliki invers

  • Non-singular: Determinan 0\not = 0, matriks persegi yang memiliki invers

jika det A0\text{det }A \not = 0, maka A1=1det Aadj AA^{-1} = \frac{1}{\text{det }A} \text{adj } A

Matriks 4 ×\times 4

A=[abcdefghijklmnop] A = \begin{bmatrix} a & b & c & d \\ e & f & g & h \\ i & j & k & l \\ m & n & o & p \end{bmatrix}

detA=(1)1+1adetA11+(1)1+2bdetA12+(1)1+3cdetA13+(1)1+4ddetA14=aM11bM12+cM13dM14=afghjklnopbeghiklmop+cefhijlmnpdefgijkmno=a(f(kplo)g(jpln)+h(jokn))b(e(kplo)g(iplm)+h(iokm))+c(e(jpln)f(iplm)+h(injm))d(e(jokn)f(iokm)+g(injm))=a(fkpflogjp+gln+hjohkn)b(ekpelogip+glm+hiohkm)+c(ejpelnfip+flm+hinhjm)d(ejoeknfio+fkm+gingjm)\begin{aligned} \det A &= (-1)^{1+1} a \det A_{11} + (-1)^{1+2} b \det A_{12} + (-1)^{1+3} c \det A_{13} + (-1)^{1+4} d \det A_{14} \\ &= a M_{11} - b M_{12} + c M_{13} - d M_{14}\\ &= a \begin{vmatrix} f & g & h\\ j & k & l\\ n & o & p \end{vmatrix} - b \begin{vmatrix} e & g & h\\ i & k & l\\ m & o & p \end{vmatrix} + c \begin{vmatrix} e & f & h\\ i & j & l\\ m & n & p \end{vmatrix} - d \begin{vmatrix} e & f & g\\ i & j & k\\ m & n & o \end{vmatrix}\\ &= a(f(kp-lo)-g(jp-ln)+h(jo-kn)) - b(e(kp-lo)-g(ip-lm)+h(io-km)) + c(e(jp-ln)-f(ip-lm)+h(in-jm)) - d(e(jo-kn)-f(io-km)+g(in-jm))\\ &= a(fkp-flo-gjp+gln+hjo-hkn) - b(ekp-elo-gip+glm+hio-hkm) + c(ejp-eln-fip+flm+hin-hjm) - d(ejo-ekn-fio+fkm+gin-gjm) \end{aligned}

Matriks 5 ×\times 5

A=[1111121312132413112322211]A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 2 & 1 & 3 & 1 & 2 \\ 1 & 3 & 2 & 4 & 1 \\ 3 & 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 2 & 1 & 1 \end{bmatrix}

detA=a11C11+a12C12+a13C13+a14C14+a15C15\det A = a_{11}C_{11} + a_{12}C_{12} + a_{13}C_{13} + a_{14}C_{14} + a_{15}C_{15}, dengan Cij=(1)i+jMjiC_{ij} = (-1)^{i+j}M_{ji}

  • C11=(1)1+1M11=M11C_{11} = (-1)^{1+1}M_{11} = M_{11}

  • C12=(1)1+2M21=M21C_{12} = (-1)^{1+2}M_{21} = -M_{21}

  • C13=(1)1+3M31=M31C_{13} = (-1)^{1+3}M_{31} = M_{31}

  • C14=(1)1+4M41=M41C_{14} = (-1)^{1+4}M_{41} = -M_{41}

  • C15=(1)1+5M51=M51C_{15} = (-1)^{1+5}M_{51} = M_{51}

$\begin{aligned} \det A &= 1M_{11} - 1M_{21} + 1M_{31} - 1M_{41} + 1M_{51}\ &= \begin{vmatrix} 1 & 3 & 1 & 2 \ 3 & 2 & 4 & 1 \ 1 & 1 & 2 & 3 \ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix} -

1111324111232211\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 3 & 2 & 4 & 1 \\ 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
1111131211232211\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 3 & 1 & 2 \\ 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
1111131232412211\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 3 & 1 & 2 \\ 3 & 2 & 4 & 1 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
1111131232411123\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 3 & 1 & 2 \\ 3 & 2 & 4 & 1 \\ 1 & 1 & 2 & 3 \end{vmatrix}

\end{aligned}$

$M_{11} =

1312324111232211\begin{vmatrix} 1 & 3 & 1 & 2 \\ 3 & 2 & 4 & 1 \\ 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}

M_{11} = 1A_{11} - 3A_{12} + 1A_{13} - 2A_{14}$

$ \begin{aligned} M_{11} &= 1 \begin{vmatrix} 2 & 4 & 1 \ 1 & 2 & 3 \ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix} - 3

341123211\begin{vmatrix} 3 & 4 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
321113221\begin{vmatrix} 3 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
324112221\begin{vmatrix} 3 & 2 & 4 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}

&= 1(15) - 3(14) + 1(-5) - 2(-3) \ &= 15 - 42 - 5 + 6 \ M_{11} &= -26 \end{aligned}$

$M_{12} =

1111324111232211\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 3 & 2 & 4 & 1 \\ 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}

M_{12} = 2A_{11} - 3A_{12} + 1A_{13} - 2A_{14}$

$ \begin{aligned} M_{12} &= 2 \begin{vmatrix} 2 & 4 & 1 \ 1 & 2 & 3 \ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix} - 3

341123211\begin{vmatrix} 3 & 4 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
321113221\begin{vmatrix} 3 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
324112221\begin{vmatrix} 3 & 2 & 4 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}

&= 2(15) - 3(-6) + 1(-3) - 2(7) \ &= 30 + 18 - 3 - 14 \ M_{12} &= 31 \end{aligned} $

$M_{13} =

2112134131232211\begin{vmatrix} 2 & 1 & 1 & 2 \\ 1 & 3 & 4 & 1 \\ 3 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}

M_{13} = 2A_{11} - 1A_{12} + 1A_{13} - 2A_{14}$

$ \begin{aligned} M_{13} &= 2 \begin{vmatrix} 3 & 4 & 1 \ 1 & 2 & 3 \ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix} - 1

141323211\begin{vmatrix} 1 & 4 & 1 \\ 3 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 1 \end{vmatrix}
131313221\begin{vmatrix} 1 & 3 & 1 \\ 3 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
134312221\begin{vmatrix} 1 & 3 & 4 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}

&= 2(14) - 1(7) + 1(8) - 2(16) \ &= 28 - 7 + 8 - 32 \ M_{13} &= -3 \end{aligned} $

$M_{14} =

2132132131132221\begin{vmatrix} 2 & 1 & 3 & 2 \\ 1 & 3 & 2 & 1 \\ 3 & 1 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}

M_{14} = 2A_{11} - 1A_{12} + 3A_{13} - 2A_{14}$

$ \begin{aligned} M_{14} &= 2 \begin{vmatrix} 3 & 2 & 1 \ 1 & 1 & 3 \ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix} - 1

121313221\begin{vmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
131313221\begin{vmatrix} 1 & 3 & 1 \\ 3 & 1 & 3 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
132311222\begin{vmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 3 & 1 & 1 \\ 2 & 2 & 2 \end{vmatrix}

&= 2(-5) - 1(5) + 3(8) - 2(-4) \ &= -10 - 5 + 24 + 8 \ M_{14} &= 17 \end{aligned} $

$M_{15} =

2131132431122221\begin{vmatrix} 2 & 1 & 3 & 1 \\ 1 & 3 & 2 & 4 \\ 3 & 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}

M_{15} = 2A_{11} - 1A_{12} + 3A_{13} - 1A_{14}$

$ \begin{aligned} M_{15} &= 2 \begin{vmatrix} 3 & 2 & 4 \ 1 & 1 & 2 \ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix} - 1

124312221\begin{vmatrix} 1 & 2 & 4 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
134312221\begin{vmatrix} 1 & 3 & 4 \\ 3 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 1 \end{vmatrix}
132311222\begin{vmatrix} 1 & 3 & 2 \\ 3 & 1 & 1 \\ 2 & 2 & 2 \end{vmatrix}

&= 2(-3) - 1(15) + 3(16) - 1(-4) \ &= -6 - 15 + 48 + 4 \ M_{15} &= 31 \end{aligned} $

detA=1M111M12+1M131M14+1M15=(26)31+23(22)+(4)=61+45=16\begin{aligned} \det A &= 1M_{11} - 1M_{12} + 1M_{13} - 1M_{14} + 1M_{15}\\ &= (-26) - 31 + 23 - (-22) + (-4)\\ &= -61 + 45\\ &= -16 \end{aligned}

A=[1111121312132413112322211]A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 2 & 1 & 3 & 1 & 2 \\ 1 & 3 & 2 & 4 & 1 \\ 3 & 1 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 2 & 1 & 1 \end{bmatrix}
  • Langkah 1: Eliminasi kolom pertama

Gunakan baris pertama (R1) sebagai pivot:

  • (R2R22R1)( R_2 \leftarrow R_2 - 2R_1 )

  • (R3R3R1)( R_3 \leftarrow R_3 - R_1 )

  • (R4R43R1)( R_4 \leftarrow R_4 - 3R_1 )

  • (R5R52R1)( R_5 \leftarrow R_5 - 2R_1 )

$

[1111101110021300221000011]\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -1 & 0 \\ 0 & 2 & 1 & 3 & 0 \\ 0 & -2 & -2 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & -1 & -1 \end{bmatrix}

$

  • Langkah 2: Eliminasi kolom kedua

Pivot di baris 2:

  • (R3R3+2R2)( R_3 \leftarrow R_3 + 2R_2 )

  • (R4R42R2)( R_4 \leftarrow R_4 - 2R_2 )

$

[1111101110003100041000011]\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & -4 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & -1 & -1 \end{bmatrix}

$

  • Langkah 3: Eliminasi kolom ketiga

Pivot di baris 3:

  • (R4R4+43R3)( R_4 \leftarrow R_4 + \frac{4}{3}R_3 )

$

[11111011100031000073000011]\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{7}{3} & 0 \\ 0 & 0 & 0 & -1 & -1 \end{bmatrix}

$

  • Langkah 4: Eliminasi kolom keempat

Pivot di baris 4:

  • (R5R5+37R4)( R_5 \leftarrow R_5 + \frac{3}{7}R_4 )

$

[11111011100031000073000001]\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{7}{3} & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}

$

  • Langkah 5: Hitung determinan

Karena sekarang matriks segitiga atas, determinan = hasil kali diagonal:

det(A)=1(1)373(1)=7\begin{aligned} \det(A) &= 1 \cdot (-1) \cdot 3 \cdot \frac{7}{3} \cdot (-1)\\ &= 7 \end{aligned}